De journalist Gerben Beutick deed verslag van de opening van de eerste Noodhub aan de Steenweg 12 in Utrecht.
"Ondernemers en burgers slaan de handen ineen om zich te weren in noodsituaties. In Utrecht is maandag een commercieel hulppunt geopend.
Toen er een paar maanden terug een bacterie in het drinkwater zat, wist de Utrechtse restauranteigenaar Stephen Nieuwenhuis niet wat hij moest doen. Hoelang moet het water bijvoorbeeld gekookt worden? Hij had geen idee aan wie hij het kon vragen. "Ik belde 112, maar dat was niet goed."
Voor zulke crisissen opent ondernemer Michel Scholte deze maandag een 'Noodhub'. In die winkel in Utrecht kunnen burgers en ondernemers niet alleen noodaccu's, radio's, waterfilters en antennes voor satellietinternet kopen. Er staat ook een dashboard in de etalage waarop allerlei storingen en dreigingen te lezen zijn. "Die informatie was voorheen niet op één portaal te vinden."
De recente drinkwaterverontreiniging in Utrecht onderstreept volgens Scholte de noodzaak voor zijn hulppunt. "Al snel waren alle schappen voor waterflessen leeg", herinnert hij zich. "Wie vissen er dan achter het net? Ouderen en andere kwetsbare groepen." Scholte snapt niet dat er geen centraal punt voor hulp was.
Heel duur om alles zelf te regelen
Binnenkort moeten op meer plekken in Nederland hubs van Scholte openen. Bij de onderneming kunnen burgers en ondernemers samen investeren in hun weerbaarheid. Door noodmiddelen collectief in te kopen hoopt Scholte dat zijn deelnemers goedkoper uit zijn. "Nu is het heel duur om dat als burger of bedrijf helemaal zelf te regelen."
Daarnaast moeten de winkels plekken worden waar bewoners en bedrijven van elkaar kunnen leren. Scholte noemt al een concrete tip voor restaurants als de stroom of het gas wegvalt: "Zorg dat je ook een menukaart met koude gerechten hebt."
Verder zegt Scholte bij de opening expliciet dat zijn hub tot zijn commerciële bedrijf behoort. "Maar we proberen niet te profiteren van crises. We willen hooguit een eerlijk rendement op wat we doen."
Overheid 'doet nog te weinig'
Nieuwenhuis is het eerste lid van het nieuwe initiatief. "Ik heb als ondernemer veel andere zorgen aan mijn hoofd", vertelt hij. "Hier weten ze gelukkig wat ik moet doen bij onverwachte noodgevallen." Ook hoopt hij bij de hub eerder aan informatie te komen tijdens bijvoorbeeld die drinkwaterverontreiniging.
Scholte benadrukt dat het vooralsnog geen samenwerking met de overheid betreft. Zijn zaken moeten dan ook niet verward worden met de proef met lokale noodsteunpunten, uitgevoerd door onder andere het Rijk. Met die proef wil het Rijk inventariseren of hulpdiensten en burgers elkaar tijdens een noodsituatie kunnen vinden en helpen.
Volgens Scholte doet de overheid nog te weinig voor de weerbaarheid van burgers en ondernemers. Hij werd getriggerd door het informatieboekje van de overheid, getiteld Bereid je voor op een noodsituatie. "Dat was voor mij de druppel", zegt hij. "Waar in hemelsnaam gaat het heen dan?"
Helft van de bedrijven bereidt zich niet voor
Scholte wilde niet langer wachten met het inkopen van bijvoorbeeld aggregaten en het maken van lokale crisisplannen. "Het voorbereiden op noodsituaties is extreem urgent", stelt hij. "We zagen recent nog hoe ingrijpend branden in onze bossen en in datacentra kunnen zijn."
Harald Hanemaaijer, woordvoerder bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), zegt dat bedrijven 'behoorlijk kwetsbaar' zijn voor noodsituaties, maar tegelijkertijd geen actie ondernemen. 51 procent van de bedrijven doet niets aan maatregelen voor weerbaarheid, blijkt uit onderzoek van EZK.
Hanemaaijer denkt dat het goed is als Scholte burgers en bedrijven helpt om zich verder te gaan voorbereiden op noodsituaties. Sommige landen zijn daar al veel verder in. "Je ziet bijvoorbeeld dat in Finland supermarkten samen gebruik kunnen maken van noodstroom."
Lees het hele artikel bij Trouw.